Maciej Korsan

Totemy Ambientu

współtwórca i jeden z pomysłodawców; zaprojektowałem i ręcznie wykonałem technologię i elektronikę; w weekendy do 500 osób dziennie

  • instalacja,
  • dźwięk,
  • hardware,
  • przestrzeń publiczna
Rząd czarnych drewnianych totemów z panelami słonecznymi wzdłuż leśnej alei w Lesie Zwierzynieckim

Dziesięć drewnianych totemów stoi w leśnej części Alei Ambientowej w białostockim Lesie Zwierzynieckim. Zapukasz – totem się budzi i zapala światło. Zeskanujesz kod – słyszysz ambient zmiksowany z dźwiękami lasu. Jestem współtwórcą projektu i jednym z jego pomysłodawców, a moją częścią była technologia: jej koncepcja, elektronika, oprogramowanie i elementy drukowane w 3D.

Pomysł na totemy połączone ze stroną internetową, na której można posłuchać ambientu i dowiedzieć się czegoś o miejscu, miałem od kilku lat. Z ekipą Up To Date Festival rozbudowaliśmy go o technologię, którą uruchamia się na miejscu, napisaliśmy wniosek do programu KPO dla Kultury i dostaliśmy grant, z którego projekt jest w całości finansowany. Miasto zgodziło się na ustawienie totemów w leśnej części alei. Działają od marca 2026 roku, oficjalne otwarcie było 31 marca.

Totem sfotografowany od dołu na tle bezlistnych koron drzew, na drewnie metalowa tabliczka z piktogramem pukającej dłoni

Jak to działa

Formę totemów przygotowała Karolina Maksimowicz we współpracy z Markiem Doroszkiewiczem, rzemieślnikiem pracującym w drewnie. Totemy powstały z belek konstrukcyjnych ponad stuletnich podlaskich domów. Drewno jest opalane i impregnowane smołą drzewną i dziegciem – stąd czarny kolor.

Każdy totem ma w środku ręcznie lutowaną elektronikę zasilaną z panelu słonecznego – to jedyny gotowy komponent, reszta powstała ręcznie, specjalnie dla tej instalacji. Wszystkie niedrewniane elementy zaprojektowałem i wydrukowałem w 3D. Na zewnątrz nie ma żadnych kabli, wszystko jest zamknięte w bryle totemu.

  • Pukanie. Zapukasz w specjalną tabliczkę i totem się zapala. Światło nazywam sercem totemu.
  • Kolory. Każdy totem ma swój kolor. Kiedy kilka osób zapuka w różne totemy w tym samym czasie, totemy wymieniają się kolorami bezprzewodowo – wygląda to tak, jakby ze sobą rozmawiały.
  • QR i NFC. Kod na totemie otwiera stronę ambientowa.pl, która dopasowuje treść do pory dnia i roku: osiem kombinacji, osiem spacerów. Na każdy składa się godzinny set ambientowy, teksty Aleksandry Staszak o tym, co dzieje się w Lesie Zwierzynieckim o danej porze, i treści proekologiczne. Najlepiej słuchać w słuchawkach z wyłączoną redukcją szumów, żeby muzyka mieszała się z ptakami.
Fragment totemu z kodem QR, świecącym różowym panelem i tabliczką z piktogramem pukania; obok szalik Up To Date Festival z napisem AMBIENT
Totem o zmierzchu z zapalonym czerwonym światłem, stojący na betonowej podstawie przy leśnej ścieżce

Warsztat

Poniżej – dziesięć zestawów elektroniki przed montażem, zapalone moduły świetlne, drukowana obudowa światła i mały wyświetlacz z napisem AMBIENT TOTEM MASTER.

Dziesięć skrzynek z elektroniką i dziesięć drukowanych w 3D paneli z pierścieniami diod LED rozłożonych na drewnianej podłodze
Rząd zapalonych modułów świetlnych w różnych kolorach obok czarnych tabliczek z piktogramem pukania
Czarny panel wydrukowany w 3D z mlecznym okrągłym dyfuzorem światła
Mały niebieski wyświetlacz z napisem AMBIENT TOTEM MASTER oraz kolumnami ID, WAKE i KNOCK
Telefon ze stroną ambientowa.pl, na ekranie wariant Zima – Dzień z nagraniem Mateusza Grzybowskiego

Odbiór

Ludzie przyszli, zanim ktokolwiek ogłosił otwarcie. Mam podgląd na statystyki: w weekend 21–22 marca kody zeskanowało w sobotę ponad sto osób, a w niedzielę stronę odwiedziło ponad pięćset. Pod koniec marca w weekendy z totemów korzystało średnio około 500 osób dziennie, w tygodniu trochę mniej – zależnie od pogody. Polskie Radio Białystok, w którym rozmawiałem o projekcie jako jeden z jego pomysłodawców, podawało tę samą liczbę.

W ten sam weekend ktoś zniszczył część instalacji. Z jednego totemu zerwał panel słoneczny, wyrwał skrzynkę i ukradł elektronikę, na innych połamał tabliczki do pukania. Większość zniszczeń udało się naprawić, doszły też dodatkowe zabezpieczenia.

Współpraca

  • Projekt: Up To Date Festival (organizator: Stowarzyszenie Pogotowie Kulturalno-Społeczne)
  • Zespół: Maciej Korsan, Karolina Maksimowicz, Jędrzej Dondziło
  • Forma totemów: Karolina Maksimowicz we współpracy z Markiem Doroszkiewiczem
  • Teksty przyrodnicze: Aleksandra Staszak (Wydział Biologii Uniwersytetu w Białymstoku)
  • Muzyka: Olga Markowska, Botanica, Vi, Dtekk, Mateusz Grzybowski, Eta Hox, Daniel Szlajnda, Michał Wolski
  • Koncepcja technologiczna, elektronika, oprogramowanie, elementy 3D: Maciej Korsan
  • Dofinansowanie: Krajowy Plan Odbudowy (NextGenerationEU)

Źródła

ambientowa.pl